آلترناتیو

ماتم نگیرید! سازماندهی کنید!

توضیحات آلترناتیو
در مورد نامه آقای خسرو شاکری
در باره کتاب حمید اشرف: آمیزه سورد و فلز


در بخشی از کتاب حمید اشرف؛ آمیزۀ سرود و فلز، اشاره ای به آقای خسرو شاکری شده بود. ایشان در مورد این بخش توضیحاتی را برای نشریه ارسال کرده‌اند که در این جا عینا درج شده است.
اما ما نیز لازم دیدیم چند نکته در مورد توضیحات ایشان ذکر کنیم.
· نخست این‌که از توجه ایشان سپاسگزاریم و خوشحالی و قدردانی‌مان را از این‌که مرزیندی خود را با معرکه‌گیران وقیحی نظیر هوشنگ ماهرویان -که نشریات باند رفسنجانی را به عرصه‌ای برای عقده‌گشایی علیه کمونیسم تبدیل کرده‌اند- مشخص نموده اند، ابراز می‌کنیم. در همین زمینه یعنی در روشن‌ساختن عیار ترهاتی که ماهرویان به زبان می‌آورد، اخیرا رفیق و مترجم گران‌قدر، علی‌اکبر معصوم‌بیگی، متنی را در قالب جوابیه در مجلۀ مهرنامه منتشر ساخته‌اند که خواندنی است:
راستی آقای ماهرویان، شما آن روز کجا بودید؟، مهرنامه، ش 14، مرداد 1390، ص 16
· حال که فرصتی پیش آمده است، لازم می‌دانیم مراتب قدردانیِ دست‌کم مجموعۀ خودمان را از زحمات ایشان و همکاران‌شان در گردآوری و تدوین مجموعۀ گران‌سنگ اسناد جنبش کارگری و کمونیستی ایران (چاپ مزدک- فلورانس ایتالیا) اعلام ‌کنیم. این اسناد، گنجینۀ بسیار ارزشمندی هستند که به ویژه در شرایط کنونی امکان آشنایی نسل جدید کمونیست با زوایایی پنهان‌مانده و جزییات و دقائقی جالب توجه از تاریخ‌اش را ایجاد می‌نماید و بستری حاصل‌خیز برای پژوهش‌های جدید و روزآمد فراهم می‌کند.

در اهمیت و عظمت این مجموعه همین بس که در صورت نبود آن، فی المثل امکان آشنایی شایسته با دیدگاه‌ها و مبارزات رفیقی هم‌چون سلطان‌زاده، این ستارۀ درخشان جنبش کمونیستی ایران، فراهم نمی شد (زندگی‌نامه و نوشته‌های این رفیق در جلد چهارم از این مجموعه گردآوری شده است). هم‌چنین پژوهش‌های دیگر آقای شاکری نظیر پیشینه‌های اقتصادی- اجتماعی جنبش مشروطیت و انکشاف سوسیال دموکراسی و میلاد زخم را آثاری ارزشمند و بسیار غنی در پژوهش پیرامون تاریخ جنبش چپ در ایران یافتیم که در برهوت و خشک‌سالی‌های طبیعی و مصنوعی کنونی(!)، منابع حیاتی ارزشمندی محسوب می‌شوند. به علاوه اطلاعیه ای در اینترنت در مورد چاپ کتابی از ایشان تحت عنوان غروب شوکت قوام‌السلطنه دیدیم که ظاهرا پاسخی است به اثر حمید شوکت (از هم‌پالکی‌های ماهرویان و همکاران پرتلاش شهروند امروز) در مورد زندگی قوام‌السلطنه. خوشحالی ما از این جهت بود که انتشار این کتاب نشان می‌داد که مورخ معتبری نظیر آقای شاکری پا به عرصۀ جدال با جعلیات و دروغ‌پردازی‌های تاریخی امثال شوکت و میلانی گذاشته‌اند. البته لازم است در این جا به صراحت و بدون تعارف بگوییم که با جهت‌گیری های ناسیونالیستی آقای شاکری در برخی از این پژوهش‌ها ابدا توافق نداریم. به نظر می رسد ایشان به ویژه در برخی آثار متاخرشان گرایش دارند که استالینیسم را به عنوان چپ وابسته بکوبند و در مقابل آن از چپ مستقل دفاع کنند و امثال سلطان‌زاده را هم در کاتاگوری چپ مستقل بگنجانند. در حالی که ما به عنوان مارکسیست، استالینیسم را به عنوان جریانی ضدانقلابی و ضدکمونیستی به نقد   می کشیم و در مقابل آن، در گذشته و حال، از چپ انقلابی و کمونیسم در مقابل رفرمیسم (چه سوسیال‌دموکراتیک و چه استالینیستی)  دفاع می‌کنیم. به هر روی ارزیابی ما این است که ایشان از گذشته تا به امروز پیوسته در مدارهایی بین چپ رادیکال ضد استالینیست و ناسیونالیسم ضد استالینیست در آمد و شد بوده‌اند. زنده‌یاد شعاعیان هم، چنان‌که در متن کتاب ما هم اشاره شده است، حامل چنین تناقضی در دیدگاه‌های خود بود. او بر عکس آقای شاکری، سلطان‌زاده و کل سنت چپ انقلابی و بلشویکی تاریخ ایران را در مقولۀ وابسته می‌گنجاند. البته نقد دیدگاه‌های آقای شاکری موضوع بحث ما در این جا لازم نیست. این اشاره و توضیح کوتاه انتقادی را تنها از این روی لازم دانستیم که تشکر و تمجید ما از ایشان به خاطر زحمات‌شان در عرصۀ پژوهش در تاریخ چپ، شائبۀ تملق و اپورتونیسم نیابد.       
· کتاب اینترنتی‌ای که ما (نشر آلترناتیو) منتشر کرده‌ایم، حمید اشرف؛ آمیزۀ سرود و فلز نام دارد که مجلد نخست از سری تاریخ آلترناتیو است. آقای شاکری به اشتباه نام کتاب را در نامه‌شان تاریخ آلترناتیو ذکر کرده‌اند.
· ما به علت عدم دسترسی به منابع، از چاپ کتاب جنگل توسط انتشارات مزدک اطلاع نداشتیم. چندی پس از انتشار کتاب حمید اشرف …. به شکل اتفاقی در سایت رفیق ارجمند ایل‌بیگی (سایت در عظیم خلوت من) با نسخه اسکن‌شده این کتاب مواجه شدیم و اطلاع یافتیم که این کتاب در سال‌های پیش از قیام 1357 توسط انتشارات مزدک در خارج کشور منتشر شده است. در این جا صمیمانه به خاطر اشتباهی که پیش آمد و اشارۀ نادرستی که داشتیم، از آقای شاکری پوزش می‌طلبیم.
· از توضیحات روشن‌گرانۀ آقای شاکری در مورد روند انتشار کتاب هشت نامه به چریک های فدایی خلق توسط نشر نی سپاس‌گزاریم. مهم این است که نویسندگان و پژوهش‌گران معتبری مانند آقای شاکری در دام باندهای مافیایی انتشاراتی و به اصطلاح روشنفکری در داخل که با جناح‌‌های رژیم مرتبط هستند، نیافتند.  
· ما جواد طباطبایی و همایون کاتوزیان را در متن کتاب به هیچ وجه به عنوان پژوهش‌گران تاریخ چپ معرفی نکرده‌ایم و از حیطۀ کار و سابقه و کارنامه و مواضع کنونی آن‌ها هم مطلع هستیم. فکر می‌کنیم در این جا اشتباهی در برداشت از جانب آقای شاکری روی داده است. منظور ما این بود که امثال ماهرویان در حیطۀ موضوعات رایج در بین جریان روشنفکری بورژوایی در  ایران از قبیل سنت-مدرنیسم، ماهیت و تبار“ ”استبداد ایرانی و … حرف خاصی برای زدن در رقابت با امثال طباطبایی و همایون کاتوزیان ندارند و خوردن از همان نیم‌چه سابقۀ چپ در دوران دانشجویی و ظاهر شدن در مقام یک چپ سابق و نادم را در بازار دلالی روشنفکری سودمندتر و به صرفه‌تر می‌بینند؛ هر چند برای عقب‌نماندن از قافله در زمینۀ اصلی و مباحث ایجابی، چرندیاتی نیز در قالب کتاب منتشر ساخته‌اند.
· اظهارنظر ما در مورد شباهت نظرات رفیق سلطان‌زاده و روی، مبتنی بر گزارش و نقل‌قول‌هایی بود که رییس‌نیا در منبع زیر در مورد بحث‌های پیرامون تزهای لنین در مورد مسائل ملی و مستعمراتی، دو ماه پیش از کنگرۀ کمینترن ارائه داده بود:
· رییس‌نیا، حیدر عمواوغلی در گذر از طوفان‌ها، تهران، انتشارات دنیا، چاپ اول، 1360 ، صص 288-258
ضمن‌ این که باید به این نکته اشاره کنیم که از گرایش سیاسی نویسندۀ این کتاب (توده ای-استالینیست) اطلاع داریم و شباهت بین نظرات سلطان زاده و روی (در هر صورتی؛ وجود یا عدم وجود) جایگاه محوری در بحث ما نداشت.
Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

اطلاعات

این ورودی در سپتامبر 25, 2011 بدست در آلترناتیو شماره ششم ، حمید اشرف ، خسرو شاکری فرستاده شد.
%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: